Red Cross Shape
Препораки за топлотните бранови

2026-08-13

Препораки за топлотните бранови

СИМПТОМИ И ЗНАЦИ НА СОСТОЈБИ ПРЕДИЗВИКАНИ ОД ВИСОКИ ТЕМПЕРАТУРИ

Топлотната исцрпеност претставува умерена, но потенцијално сериозна состојба која настанува поради продолжена изложеност на високи температури и губиток на течности и електролити.

Топлотниот удар претставува акутна, животозагрозувачка состојба и се смета за итна медицинска состојба. Најчесто настанува кога механизмите за терморегулација на организмот откажуваат.

 

ТОПЛОТНА ИСЦРПЕНОСТ

ТОПЛОТЕН УДАР

Oпшта слабост и изразен замор

Пулсирачка главоболка

Можни грчеви во мускулите

Изразена конфузија, дезориентација или нарушена свест до колапс

Забрзан пулс

Брз и јак пулс

Гадење и/или повраќање

Гадење и/или повраќање

Бледа, студена и влажна кожа

Телесна температура (обично над 40 °C)

Обилно потење

Tопла и сува кожа

Вртоглавица или чувство на „лесна глава“

Отсуство или значително намалување на потењето

 

Мускулни грчеви

 

Напомена

Секоја појава на нарушена свест, многу висока телесна температура или невролошки симптоми (конфузија, грчеви, губење на свест) се смета за сомнеж за топлотен удар и бара итна медицинска интервенција.

 

НАСОКИ ЗА ПОСТАПУВАЊЕ ПРИ СОСТОЈБИ ПОВРЗАНИ СО ИЗЛОЖЕНОСТ НА ВИСОКИ ТЕМПЕРАТУРИ

Со цел заштита на здравјето и безбедноста на лицата, при појава или сомнеж за состојби поврзани со изложеност на високи амбиентни температури (топлотен стрес, топлотна исцрпеност, топлотна синкопа и топлотен удар), задолжително е да се постапува согласно следните насоки до пристигнување на стручна медицинска помош (доколку има потреба):

 

  1. Обезбедување на безбедност и прекин на изложеноста
  • Веднаш да се прекине физичката активност.
  • Лицето да се смести во ладна, засенчена, проветрена просторија или климатизирана просторија.
  • Да се постави во лежечка положба, со благо подигнати долни екстремитети доколку нема сомнеж за повреда.
  1. Разладување на телото
  • Да се безбеди струење на воздух (природно или со вентилатор), со цел забрзување на испарувањето.
  • Да се олабави или отстрани тесната и непотребна облека.
  • Навлажнување на кожата со млака до ладна вода.
  • Да се започне со постепено разладување со ладни облоги на врат, пазуви и препони.
  • Да не се применуваат нагли или екстремни методи на разладување.
  1. Хидратација
  • Доколку лицето е свесно и комуникативно, да се даде вода или електролитен раствор, во мали и чести голтки.
  • Да не се даваат течности кај лица со нарушена или изгубена свест.
  • Да не се даваат алкохолни, енергетски или кофеински пијалаци.
  1. Следење на виталните функции
  • Да се следи степенот на свеснсот, ориентираност во простор и време, дишењето и општата состојба на лицето.
  • При појава на конфузија, губење на свест, грчеви, силна главоболка или висока телесна температура, состојбата да се смета за итна здравствена состојба.
  1. Повик на итна медицинска помош
  • Во случаи на сомнеж за топлотен удар, како и при отсуство на подобрување по преземените мерки, без одложување да се повика итна медицинска помош.
  • До пристигнување на здравствените служби да се продолжи со мерките за разладување.
  1. Постапување при губење на свест
  • Да се провери дишењето и проодноста на дишните патишта.
  • Лицето да се постави во странична (бочна) положба.
  • Да не се остава лицето без надзор до пристигнување на стручна помош.

 

Повеќе информации како да се заштитите од топлото време може да најдете и на следните линкови од Институтот за јавно здравје:

https://www.iph.mk/mk/news/index/1806 – Препораки за разладување на затворени простории при топло време

https://www.iph.mk/mk/news/index/1805 – Препораки за заштита на лицата над 65 години при високи температури

https://www.iph.mk/mk/news/index/1802 – Препораки за раководители на установите за згрижување стари лица и на центрите за долготрајна институционална грижа

https://www.iph.mk/mk/news/index/1799 – Внес на вода и физичка активност при топло време

https://www.iph.mk/mk/news/index/1798 – Заштита на доенчињата и децата при топло време

https://www.iph.mk/mk/news/index/1795 – Препораки за летни патувања

https://www.iph.mk/mk/news/index/1787 – Препораки за бремените жени при топло време

 

 

Други вести

Светски ден на прва помош, 12 септември 2026
Санитетски транспорт – Посебен превоз
Продолжување и унапредување на долгогодишната соработка меѓу Црвениот крст на РСМ и Македонски Телеком

Локации на црвен крст на Република Северна Македонија

BOCA

Линија на интегритет

КРВОДАРИТЕЛСКИ АКЦИИ

2025

Активности поврзани со пожарот во Кочани

ПРИНЦИПИ

ХУМАНОСТ

Меѓународното движење на Црвениот крст и Црвената полумесечина настана како резултат на желбата да им се помогне на ранетите на бојното поле и тоа без било каква пристрасност, како и да го спречи и олесни човековото страдање секогаш кога е тоа можно.

ЕДИНСТВО

Во една држава може да има само едно национално друштво на Црвениот крст или Црвената полумесечина. Мора да биде отворено за сите и да ја извршува својата хуманитарна работа на целата територија во земјата.

УНИВЕРЗАЛНОСТ

Меѓународното Движење на Црвениот крст и Црвената полумесечина, во кое сите друштва што го сочинуваат имаат еднаков статус, одговорности и должности взаемно да се помагаат, делува во целиот свет.

ДОБРОВОЛНОСТ

Тоа е движење за давање на доброволна помош кое не е инспирирано од материјални побуди.

НЕУТРАЛНОСТ

Меѓународното движење на Црвениот крст и Црвената полумесечина настана како резултат на желбата да им се помогне на ранетите на бојното поле и тоа без било каква пристрасност, како и да го спречи и олесни човековото страдање секогаш кога е тоа можно.

НЕПРИСТРАНОСТ

Не прави дискриминација врз основа на национална, расна, верска и класна припадност или политичко убедување. Настојува да ги олесни страдањата на поединците, водејќи се исклучиво од нивните потреби но, давајќи приоритет на најитните случаи.

НЕЗАВИСНОСТ

Движењето е независно. Националните друштва иако делуваат како дополнение на хуманитарните служби на владите и се предмет на регулирање на националното законодавство, мораат да ја зачуваат автономноста за да можат да дејствуваат во секое време, согласно со принципите на Движењето.
Logo unhcrLogo pivaraLogo NLBLogo IOM UNLogo grad skopjeLogo Austria federal ministryLogo АлкалоидLogo https://www.ifrc.org/Logo ICRCLogo ЗдравствоLogo МериотLogo EULogo Swiss redcrossLogo Austrian red crossLogo ADALogo Министерство за здравствоLogo ZSDLogo МТСПLogo RamstoreMallLogo A1Logo Комерцијална Банка АД СкопјеLogo Telekom